Islegiň dikeldilmegi we üpjünçilik zynjyrynyň bozulmagy ýaly iki gat stimulyň täsiri astynda alýumin bahalary 13 ýylyň iň ýokary derejesine çykdy. Şol bir wagtyň özünde, edaralar pudagyň geljekki ugurlary barada dürli pikirde boldular. Käbir analitikler alýumin bahalarynyň ýokarlanmagyny dowam etdirjekdigine ynanýarlar. Käbir edaralar bolsa iň ýokary derejä ýetendigini aýdyp, aý bazary barada duýduryş bermäge başladylar.
Alýumin bahalary ýokarlanmagyny dowam etdirýän mahaly, “Goldman Sachs” we “Citigroup” alýumin bahalaryna bolan garaşmalaryny ýokarlandyrdylar. “Citigroup”-yň iň soňky çaklamasyna görä, alýumin bahalary indiki üç aýda 2900 ABŞ dollaryna/tonna çenli ýokarlanyp biler, 6-12 aýlyk alýumin bahalary bolsa 3100 ABŞ dollaryna/tonna çenli ýokarlanyp biler, sebäbi alýumin bahalary sikliki öküz bazaryndan gurluşly öküz bazaryna geçer. Alýumin bahalarynyň ortaça 2021-nji ýylda 2475 ABŞ dollaryna/tonna we indiki ýyl 3010 ABŞ dollaryna/tonna bolmagyna garaşylýar.
“Goldman Sachs” global üpjünçilik zynjyrynyň geljeginiň ýaramazlaşyp biljekdigine we geljekki alýuminiýiň bahasynyň has-da ýokarlanmagyna garaşylýandygyna we geljekki 12 aý üçin geljekki alýuminiýiň maksatly bahasynyň tonnasyna 3200 ABŞ dollaryna çenli ýokarlandyryljakdygyna ynanýar.
Mundan başga-da, halkara haryt söwda kompaniýasy bolan “Trafigura Group”-yň baş ykdysatçysy hem sişenbe güni köpçülikleýin habar beriş serişdelerine beren interwýusynda güýçli isleg we önümçilik ýetmezçiliginiň çuňlaşmagy şertlerinde alýumin bahalarynyň rekord derejede galmagyny dowam etdirjekdigini aýtdy.
Rasional ses
Ýöne şol bir wagtyň özünde bazaryň asudalaşmagyna çagyryş edýän sesler köpeldi. Hytaýyň Demir däl Metallar Senagat Assosiasiýasynyň jogapkär işgäri ýakynda alýumin bahalarynyň yzygiderli ýokary bolmagynyň dowamly bolup bilmejekdigini we "goldawsyz üç we iki esasy howpuň" bardygyny aýtdy.
Jogapkär adamyň aýtmagyna görä, alýumin bahalarynyň dowamly ýokarlanmagyny goldamaýan faktorlar: elektrolitik alýumin üpjünçiliginiň aç-açan ýetmezçiligi ýok we tutuş senagat üpjünçiligi üpjün etmek üçin ähli tagallalary edýär; elektrolitik alýumin önümçiliginiň çykdajylarynyň ýokarlanmagy, elbetde, bahalaryň ýokarlanmagy ýaly ýokary däl; häzirki sarp edilişi alýumin bahalarynyň şeýle ýokary bolmagyny goldamak üçin ýeterlik däl.
Mundan başga-da, ol bazaryň düzedilmeginiň töwekgelçiligini hem agzap geçdi. Ol häzirki wagtda alýumin bahalarynyň ep-esli ýokarlanmagynyň aşaky akymdaky alýumin gaýtadan işleýän kompaniýalary betbagtçylyga uçradandygyny aýtdy. Eger aşaky akymdaky senagatlar çökgünlige uçrasa ýa-da hatda alýumin bahalarynyň ýokary bolmagy terminal sarp edilişini çäklendirse, alternatiw materiallar peýda bolar, bu bolsa bahalaryň ýokarlanmagynyň esasyny sarsdyrar we gysga wagtyň içinde bahanyň ýokary derejede çalt peselmegine we ulgamlaýyn howp döretmegine getirer.
Jogapkär adam dünýäniň esasy merkezi banklarynyň pul syýasatynyň berkemeginiň alýumin bahalaryna täsirini hem agzap geçdi. Ol deňsiz-taýsyz pul ýeňilleşdiriş gurşawynyň haryt bahalarynyň bu tapgyrynyň esasy hereketlendiriji güýji bolup durýandygyny we walýuta tolkunlary gowşansoň, haryt bahalarynyň hem uly ulgamlaýyn töwekgelçilikler bilen ýüzbe-ýüz boljakdygyny aýtdy.
ABŞ-nyň konsalting firmasy bolan "Harbor Intelligence"-iň dolandyryjy direktory Horhe Waskez hem Hytaýyň Demir däl Metallar Senagaty Assosiasiýasynyň pikirine goşulýar. Ol alýumine bolan islegiň sikliki iň ýokary derejesinden geçendigini aýtdy.
Waskes penşenbe güni Harbor senagat konferensiýasynda: "Hytaýda (alýumine) gurluş talabynyň depgininiň gowşaýandygyny görýäris", senagat çökgünliginiň töwekgelçiligi artýar we alýuminiň bahalary çalt pese gaçmak howpy astynda bolup biler" diýdi.
Gwineýadaky agdarlyşyk dünýä bazarynda boksit üpjünçilik zynjyrynyň bozulmagy barada alada döretdi. Şeýle-de bolsa, ýurduň boksit senagatynyň bilermenleri agdarlyşygyň eksporta gysga möhletli uly täsir etmeginiň mümkin däldigini aýtdylar.
Ýerleşdirilen wagty: 2021-nji ýylyň 13-nji sentýabry