Karbýurizasiýa serişdesi polat we döküm senagatynda karbýurizasiýa, kükürtsizleşdirmek we beýleki kömekçi materiallar üçin ulanylýar. Demir we polat eretmek senagatynda iň köp ulanylýan serişde demir we polat eretmek we uglerod saklaýan maddalary goşmak prosesinde ýakylýan uglerodyň möçberini dolmak üçin ulanylýar.
Demir we polat önümleriniň eretmek prosesinde, köplenç eretmek wagty, saklamak wagty, gyzgynlyk wagty we beýleki faktorlar sebäpli, suwuk demriň uglerod elementleriniň ereme ýitgisi artýar, bu bolsa suwuk demriň uglerod mukdarynyň azalmagyna getirýär, netijede suwuk demriň uglerod mukdary gaýtadan işlemegiň garaşylýan nazaryýet gymmatyna ýetip bilmeýär. Şonuň üçin, ýokary hilli polat öndürmek üçin möhüm kömekçi goşundy bolan polatyň uglerod mukdaryny sazlamak üçin karbürizasiýa önümlerini goşmak zerurdyr.
Çig malyň öndürilişine görä karbürizatorlary şu aşakdakylara bölmek bolýar: agaç uglerody, kömür uglerody, koks uglerody, grafit.
1. Agaç uglerody
2. Kömür görnüşli uglerod
* Umumy kalsirlenen kömür karbýurizatory: Ol, esasan, Içki Mongoliýanyň Ningşia şäherinde öndürilýän, takmynan 1250℃ ýokary temperaturada kalsirlenenden soň, kalsirlenen peçde az kül we az kükürtli inçe ýuwujy antrasitden alynýan önümdir. Umumy uglerod mukdary 90-93%. Ol, esasan, polat öndürýän kärhanalarda ulanylýar, käbir döküm kärhanalary bolsa çal çoýunda ulanylýar. Uglerod molekulalarynyň ykjam gurluşy sebäpli, ýylylyk siňdiriş prosesi haýal we wagt uzak bolýar.
* Asfalt kokslaşdyryjy karbýurizator: nebit öndürmek üçin kömür taryny gidrogenleşdirmegiň goşmaça önümi. Bu tardan alynýan ýokary uglerodly, az kükürtli we az azotly karbýurizatordyr. Uglerodyň mukdary 96-99,5% aralygynda, uçujy maddalaryň mukdary pes, gurluşy dykyz, bölejikleriň mehaniki berkligi we aşynma garşylygy deňeşdirme boýunça ýokary, grafitleşdirmegi aňsat.
* Metallurgiki koks karbürleşdiriji agent: koks kömürini ýakmak, adatça uly koksly gumboçka bolýar, eremekden başga-da, metal zarýadyny karbürleşdirmek üçin hem ulanylýar.
3. Kola (neft koksy) uglerody
* Kalsinlenen koks karbýurizatory: Ol çig mal hökmünde az kükürtli nebit koksyndan ýasalan önüm bolup, çyglylygy, uçujy maddalary we hapaçylyklary aýyrandan soň 1300-1500 gradusda kalsinasiýa peçinde gaýtadan işlenýär. Onuň sabit uglerod mukdary, adatça, takmynan 98,5% deňdir we kükürt mukdary esasan 0,5% ýa-da 1% -den azdyr. Onuň dykyzlygy ykjam, parçalanmagy aňsat däl we ulanyş wagty ortaçadyr. Önümçilik, esasan, Şandun, Lýaoning, Týanszinde jemlenendir. Bahasy we üpjünçiligi sebäpli, karbýurizasiýa agenti köp kategoriýalarda artykmaçlyga eýedir, bazarda has giňden ulanylýar.
* Grafit nebit koksyny karbürleşdiriji agent: grafit eretmek peçinde 3000 gradus ýokary temperaturada grafit önümlerini öndürmekden soň, çalt siňdirilýän, ýokary uglerodly we az kükürtli artykmaçlyklara eýe bolan nebit koksy. Onuň uglerod mukdary 98-99%, kükürt mukdarynyň görkezijisi 0,05% ýa-da 0,03% -den pes, önümçilik sebitleri Içki Mongoliýada, Szýansuda, Siçuanda we ş.m. jemlenen. Başga bir usul grafit elektrod kesiji galyndylaryndan gelýär, sebäbi grafit elektrod özi grafitleşdirme işlerinden soň, galyndylary polat zawodlary üçin karbürleşdiriji agent hökmünde hem ulanyp bolýar.
* Ýarym grafit nebit koksynyň karbýuratory: grafit temperaturasy grafit karbýuratory ýaly ýokary däl, uglerodyň mukdary, adatça, 99.5-den ýokary, kükürtiň mukdary grafit karbýuratory ýaly ýokary, 0.3% -den aşak.
4. Grafit görnüşi
* Ýere meňzeş grafit karbürleşdiriji serişde: Hunan ştatynyň esasy önümçilik meýdany bolan demir we polat eretmekde ýa-da döküm karbürleşdirmede ýere meňzeş grafidiň ulanylmagydyr, adatça uglerodyň mukdary 75-80% bolan ýere meňzeş grafit poroşogynyň gönüden-göni ulanylmagydyr, önümiň uglerod mukdaryny artdyrmak üçin arassalanyp bilner.
* Tebigy grafit karbürizasiýa serişdesi: esasan grafiti böleklere bölmek üçin, uglerodyň mukdary 65-99%, pes durnuklylyk, adatça polat zawodlarynda ulanylýar.
* Kompozit karbürizasiýa serişdesi: grafit poroşogy, koks poroşogy, nebit koksy we beýleki aýak materiallary, dürli baglaýjylary maşyn bilen goşup, steržen granulalary üçin pressläp, forma berip bolýar. Uglerodyň mukdary, adatça, 93% bilen 97% aralygynda, kükürtiň mukdary bolsa örän durnuksyz, adatça 0,09% bilen 0,7% aralygynda.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 17-nji noýabry
