Grafitleşdirilen nebit koksynyň bazar isleginiň esasy hereketlendiriji faktorlary
1. Täze Energetika pudagynda partlaýjy isleg
Litiý batareýasynyň anod materiallary üçin esasy çig mal: Kükürt mukdary 0,5%-den az bolan az kükürtli nebit koksy grafitleşdirme prosesinde göwrümiň giňelmegine sebäp bolmaýar, bu bolsa ony litium-ion batareýasynyň anod materiallary üçin esasy çig mal edýär. 2024-nji ýylda litium batareýasynyň anod materiallaryna bolan global isleg 2,2 million tonna ýetdi, bu bolsa 3 million tonnadan gowrak nebit koksyna bolan islege deňdir. Şeýle-de bolsa, hakyky üpjünçilik diňe 2,6 million tonna boldy, bu bolsa üpjünçilikde 13% boşluk döretdi. Elektrik ulaglary bazarynyň çalt ösmegi bilen (dünýä elektrik ulaglarynyň satuwynyň 2026-njy ýyla çenli 30 million birlige ýetmegine garaşylýar), nebit koksy üçin litium batareýasynyň anodlaryna bolan isleg ýokarlanmagyny dowam etdirer, bu bolsa ýokary derejeli nebit koksynyň (meselem, az kükürtli koks) bahalarynyň ýokarlanmagyna sebäp bolar.
Fotowoltaik senagatynda islegiň artmagy: 2024-nji ýylda kremniý materiallaryny öndürýän kompaniýalar (Tongwei we GCL-Poly ýaly) az kükürtli koks çeşmeleri üçin bäsleşip, fotowoltaik derejeli nebit koksyna bolan global isleg 35% ýokarlandy we bahalar has-da ýokarlandy.
2. Adaty senagat pudaklarynda durnukly isleg
Alýumin elektroliz senagaty: Nebit koksy alýumin elektroliz önümçiliginde öňünden bişirilen anodlar üçin esasy çig mal bolup, elektroliz netijeliligini ýokarlandyrmak üçin ulanylýar. Alýumin elektroliz senagatyndaky isleg alýumin bahalarynyň düzedilmeginden täsirlense-de, uzak möhletli isleg durnukly bolmagynda galýar.
Polat senagaty: Nebit koksy elektrik ýaý peçleriniň polat öndürmekde uglerod goşundysy we grafit elektrodlary üçin çig mal hökmünde giňden ulanylýar. Hytaýyň 2025-nji ýyla çenli elektrik ýaý peçleriniň polat paýyny 15%-20% -e çenli artdyrmak meýilnamasy bilen nebit koksyna bolan isleg has-da artar.
Ýangyç pudagy: Ýokary kaloriýaly gymmaty bolan nebit koksy aýna zawodlary, elektrik stansiýalary we sement zawodlary ýaly pudaklarda ýangyç hökmünde ulanylýar. Arzan kömür ýokary kükürtli ýangyç koksyna bolan islegiň käbir bölegini çalşyrsa-da, az kükürtli koks ýokary derejeli ýangyç bazarynda bäsdeşlige ukyply bolmagynda galýar.
3. Dar üpjünçilik
Nebiti gaýtadan işleýän kuwwatlyklaryň azalmagy: Global “goşa uglerod” syýasatyna laýyklykda, Ýewropa we Amerikanyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlary köne kuwwatlyklaryň işden çykarylmagyny çaltlaşdyrdy. 2024-nji ýylda Ýewropanyň nebiti gaýtadan işleýän kuwwatlyklary geçen ýyl bilen deňeşdirilende 8% azaldy, ABŞ-nyň slanes nebiti gaýtadan işleýän zawodlarynyň ýapylmagy bolsa 12% -e ýetdi, bu bolsa az kükürtli nebit koksynyň üpjünçiliginiň keskin azalmagyna getirdi.
Çäklendirilen içerki önümçilik: Käbir gijikdirilen kokslaýyş enjamlarynyň ýapylmagy we tehniki hyzmat edilmegi hem-de iş depgininiň peselmegi sebäpli, ýerli nebit koksynyň önümçiligi 2025-nji ýyldan bäri pese gaçdy. Nebiti gaýtadan işlemek we himiýa integrasiýa taslamalarynyň ösdürilmegi önümçiligiň ösüşini öňe sürse-de, gysga möhletli üpjünçilik kynçylygyny ýeňilleşdirmek kyn.
Importyň doldurylmagynyň ýeterlik däldigi: Daşary ýurtlarda az kükürtli koks önümçiligi çäkli we ABŞ-nyň Hytaýa grafit eksportyna çäklendirmeleriniň güýçlendirilmegi Hytaýyň anod kompaniýalaryny ýerli nebit koksyna geçmäge mejbur etdi, bu bolsa içerki isleg basyşyny has-da güýçlendirdi.
4. Syýasat we bazar dinamikasy
Has berk ekologiýa syýasaty: Kompaniýalardan daşky gurşaw talaplaryna laýyk gelmek üçin enjamlary täzelemek üçin has köp serişde goýmalary talap edilýär, bu bolsa önümçilik çykdajylarynyň gytaklaýyn ýokarlanmagyna getirýär. Mysal üçin, 2025-nji ýylyň başynda Hebeý we Henan welaýatlarynda daşky gurşaw önümçiliginiň çäklendirmeleri üpjünçilik çäklendirmelerine getirdi.
Söwda päsgelçilikleriniň täsiri: ABŞ-nyň Hytaýa grafit eksportyna çäklendirmeleriniň güýçlendirilmegi Hytaýyň anod kompaniýalarynyň çig mal satyn alyş çykdajylaryny ýokarlandyrdy we nebit koksynyň bahalaryny ýokarlandyrdy.
Önümçilik çaklamalary: Söwdagärler önüm gorlaryny taryhy iň ýokary derejä çenli topladylar, içerki portlaryň önüm gorlary 2023-nji ýyldaky 2 million tonnadan 800,000 tonna çenli azaldy, bu bolsa emeli usulda "ýalan ýetmezçilik" döretdi we bahalary has-da ýokarlandyrdy.
5. Çykdajylaryň geçirilmeginiň we çalşyryşyň täsirleri
Çig nebitiň bahalarynyň üýtgemeleri: Nebit koksynyň bahalary bilen çig nebitiň bahalarynyň arasyndaky özara baglanyşyk takmynan 0,8-e deňdir. 2024-nji ýylda halkara nebitiň bahalary her barrel üçin 120-den ýokary çykdy, bu bolsa gaýtadan işlemegiň artykmaçlyklaryny gysdy we gaýtadan işlemegiň zawodlary tarapyndan önümçiligiň azaldylmagyna getirdi, bu bolsa nebit koksynyň ýetmezçiligini has-da güýçlendirdi. Brent çig nebitiniň bahalarynyň 2026-njy ýyla çenli her barrel üçin 51-e düşmegine garaşylýan bolsa-da, gysga möhletli çykdajy goldawy güýçli bolmagynda galýar.
Tehnologiki çalşyrma basyşy: Tesla-nyň energiýa dykyzlygyny 20% ýokarlandyrýan 4680 batareýaly kremniý-uglerod anodlarynyň köpçülikleýin önümçiligi, nebit koksynyň bahalary ýokary bolmagynda galsa, çalşyrma prosesini çaltlaşdyryp biler. Şeýle-de bolsa, kremniý esasly anodlaryň täjirçilik taýdan ulanylmagy üçin henizem 3-5 ýyl gerek, şonuň üçin nebit koksyna bolan islege gysga möhletli täsir çäkli.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 30-njy sentýabry