1955-nji ýylda Hytaýyň ilkinji grafit elektrod kärhanasy bolan Jilin uglerod zawody öňki Sowet Soýuzynyň tehniki hünärmenleriniň kömegi bilen resmi taýdan işe girizildi. Grafit elektrodlarynyň ösüş taryhynda iki hytaý belgisi bar.
Grafit elektrody, ýokary temperatura çydamly grafit materialy, tok geçirmekde we elektrik energiýasyny öndürmekde ajaýyp häsiýetlere eýedir, esasan önümçilikde ulanylýarpolat.
Harytlaryň umumy gymmatlamagynyň fonunda, şu ýyl grafit elektrody boş durmaýar. Esasy grafit elektrod bazarynyň ortaça bahasy 21393 ýuan/tonna boldy,51% ýokarlandygeçen ýylyň şol döwri bilen deňeşdirilende. Şonuň netijesinde, ýerli grafit elektrodyň uly dogany (bazar paýy 20% -den gowrak) — Fang Da uglerod (600516) şu ýylyň ilkinji üç çärýeginde 3,57 milliard ýuan iş girdejisini gazandy, ýyllyk ösüş 37%, arassa girdeji ösüşi 118% boldy. Bu ajaýyp üstünlik geçen hepdede 30-dan gowrak edarany derňewe çekdi, olaryň arasynda Efonda we Harvest ýaly köp sanly iri jemgyýetçilik maliýe serişdelerini toplaýan kärhanalar bar.
Elektrik energiýasy senagatyna üns berýän dostlarymyň hemmesi ybadathananyň demir ýumrugynyň astynda energiýa sarp edilişiniň iki esse gözegçiligi, ýokary energiýa sarp edilişi we ýokary hapalanma bilen bagly senagat pudaklarynyň önümçiligini togtadyp, ýapylandygyny bilýärler. Hebeý demir we polat welaýatynda iki esse ýokary kärhanalar hökmünde polat zawodlary hem esasy orny eýelemeli. Aslynda, polat önümçiligi azalsa, grafit elektrodyna bolan isleg hem azalar, grafit elektrodynyň bahalary hem düşmeli.
1. Grafit elektrodlary bolmasa, elektrik ýaý peçleri hakykatdanam işlemeýär
Grafit elektrodlaryny has jikme-jik düşünmek üçin senagat zynjyryny biraz açyp görmek gerek. Öňki akymda, grafit elektrod nebit koksyna, iňňe koksa çig mal hökmünde iki himiki önüm hökmünde, 11 çylşyrymly proses taýýarlamak arkaly,1 tonna grafit elektrody üçin 1,02 tonna çig mal gerek, önümçilik sikli 50 günden gowrak, material çykdajylary 65% -den gowrak boldy.
Aýdyşym ýaly, grafit elektrodlary elektrik toguny geçirýär. Rugsat berilýän tok dykyzlygyna görä, grafit elektrodlary başga-da iki bölege bölüp bolýaradaty güýç, ýokary güýç we örän ýokary güýçgrafit elektrodlary. Dürli görnüşli elektrodlar dürli fiziki we himiki häsiýetlere eýedir.
Derýanyň aşagynda grafit elektrodlary ýaý peçlerinde, senagat kremniýinde wesary fosforönümçilikde, polat önümçiligi, umuman, takmynan80%Grafit elektrodlarynyň umumy ulanylyşynyň soňky bahasy, esasan, polat senagaty bilen baglanyşyklydyr. Soňky ýyllarda, has gowy baha görkezijilerine eýe bolan örän ýokary kuwwatly EAF polatlarynyň sanynyň artmagy bilen, grafit elektrodlary hem adaty güýçden has gowy görkezijilere eýe bolan örän ýokary güýje tarap ösýär. Kim ussatlyk bilen işleýärultra ýokary kuwwatly grafit elektrodtehnologiýa, geljekki bazara kim ýolbaşçylyk eder. Häzirki wagtda dünýäde iň ýokary kuwwatly grafit elektrodlaryny öndürýän iň öňdebaryjy 10 kompaniýa dünýäde iň ýokary kuwwatly grafit elektrodlarynyň umumy önümçiliginiň takmynan 44,4% -ni emele getirýär. Bazar deňeşdirme boýunça jemlenen we esasy öňdebaryjy ýurt Ýaponiýadyr.
Aşakdakylary has gowy düşünmek üçin, polat ýasamagyň usulynyň gysgaça tanyşdyrylyşy. Umuman aýdanyňda, demir we polat eretmek iki bölege bölünýärdomna peçiweelektrik ýaý peçiBirinjisi demir magdany, koks we beýleki çugun eremek üçin, soňra bolsa köp mukdarda kislorod üflemek üçin konwertor, ereýän demri dekarbonizasiýa edip, suwuk polat polat ýasamak üçin ulanar. Beýlekisi bolsa grafit elektrodlarynyň ajaýyp elektrik we termiki häsiýetlerinden peýdalanyp, galyndy polaty eredip, ony pola öwürer.
Şonuň üçin, EAF polat ýasamak üçin grafit elektrodyna, litium anod üçin PVDF ýaly, zerurlyk köp däl (1 tonna polat diňe 1,2-2,5 kg grafit elektrodyny sarp edýär), ýöne onsuz bu mümkin däl. Onuň ornuny tutýan elektrod ýakyn wagtda bolmaz.
2. Iki uglerod otuny ýakdy, grafit elektrod kuwwatyny döküp taşlady
Diňe polat däl, grafit elektrod önümçiligi hem ýokary energiýa sarp ediş we ýokary zyýanly gaz çykaryş pudagydyr, geljekde kuwwatyň giňelmegi optimistik däl. Bir tonna grafit elektrod öndürmek üçin takmynan 1,7 tonna standart kömür sarp edilýär we eger ony standart kömüriň her tonnasy üçin 2,66 tonna uglerod dioksidine öwürsek, bir tonna grafit elektrod atmosfera takmynan 4,5 tonna uglerod dioksidini çykarýar. Içki Mongoliýanyň şu ýyl grafit elektrod taslamasyny tassyklamaýandygy munuň gowy subutnamasydyr.
Iki uglerodly maksat we ýaşyl tema sebäpli, grafit elektrodlarynyň ýyllyk önümçiligi hem dört ýylyň içinde ilkinji gezek azaldy. 2017-nji ýylda global eAF polat bazarynyň dikeldilmegi, grafit elektrodyna bolan islegiň artmagy, grafit elektrod öndürijileriniň önümçiliginiň we kuwwatynyň giňelmeginiň artmagy, Hytaýda 2017-nji ýyldan 2019-njy ýyla çenli grafit elektrodynyň ösüş depgininiň ýokary bolandygyny görkezdi.
Bu sikl diýilýän zat, ýokarda et iýmek, aşakda bolsa erişte iýmekdir.
Senagatda grafit elektrodynyň aşa köp maýa goýumlary we önümçiligi sebäpli bazarda aşa köp önüm öndürilip, senagatyň aşaky ýoluny açdy, önüm gorlaryny arassalamak esasy saza öwrüldi. 2020-nji ýylda global grafit elektrodynyň umumy önümçiligi 340 müň tonna azaldy, bu bolsa 22% -e çenli pese gaçdy. Hytaýyň grafit elektrodynyň önümçiligi hem 800 müň tonnadan 730 müň tonna çenli azaldy, şu ýylky hakyky önümçiligiň diňe azalmagyna garaşylýar.
Azatlyga çykmazyndan bir gije öň.
Önümçilik kuwwaty ýokarlanmaýar, pul ýok (pes girdeji), çig malyň bahalary ýokarlanýar. Nebit koksy, iňňe koksy ýakynda bir hepdede 300-600 ýuan/tonna ýokarlandy. Üçüsiniň utgaşmasy grafit öndürijileriniň diňe bir mümkinçiligini galdyrýar, ol hem bahalary ýokarlandyrmak. Adaty, ýokary kuwwatly, örän ýokary kuwwatly üç grafit elektrod önümleri bahany ýokarlandyrdy. Baýçuan Ýingfu hasabatyna görä, baha ýokarlansa-da, Hytaýyň grafit elektrod bazarynda henizem ýetmezçilik bar, käbir öndürijilerde grafit elektrodlarynyň gory diýen ýaly ýok, işleýiş derejesi ýokarlanmagyny dowam etdirýär.
3. Grafit elektrod üçin açyk göz öňüne getirme giňişligi üçin polat transformasiýa
Eger önümçilik çäklendirmeleri, ýokarlanýan çykdajylar we girdejisizlik sikliň iň pes derejesine ýetenden soň grafit elektrodlarynyň bahasynyň ýokarlanmagynyň esasy sebäpleri bolsa, polat senagatynyň özgermegi ýokary derejeli grafit elektrodlarynyň bahalarynyň geljekde ýokarlanmagy üçin göz öňüne getirmäge mümkinçilik döredýär.
Häzirki wagtda içerki çig polat önümçiliginiň takmynan 90% -i köp uglerod zyňyndysyna eýe bolan domna peçleriniň polat öndürmeginden (kola) alynýar. Soňky ýyllarda polat kuwwatyny özgertmek we täzelemek, energiýany tygşytlamak we uglerody azaltmak boýunça milli talaplar bilen käbir polat öndürijiler domna peçlerinden elektrik ýaý peçlerine geçdiler. Geçen ýyl girizilen degişli syýasatlarda elektrik ýaý peçleriniň polat önümçiliginiň umumy çig polat önümçiliginiň 15% -den gowragyny düzýändigi we 20% -e ýetmäge çalyşýandygy hem bellendi. Ýokarda agzalyp geçilişi ýaly, grafit elektrody elektrik ýaý peçleri üçin örän möhüm bolany üçin, ol grafit elektrodynyň hil talaplaryny hem gytaklaýyn gowulandyrýar.
EAF polatynyň paýynyň ýokarlandyrylmagy sebäpsiz däl. Bäş ýyl mundan ozal dünýäde elektrik ýaý peçleriniň polat önümçiliginde çig polat önümçiliginiň paýy 25,2% -e ýetdi, ABŞ-da 62,7%, Ýewropa Bileleşiginde 27 ýurtda 39,4% boldy, biziň ýurdumyzda bu ugurda ösüş bar, şonuň üçin grafit elektrodyna bolan islegi artdyrmak üçin köp ýer bar.
Şonuň üçin, eger EAF polatynyň önümçiligi 2025-nji ýylda çig polatyň umumy önümçiliginiň takmynan 20% -ini düzýän bolsa we çig polatyň önümçiligi ýylda 800 million tonna görä hasaplanýan bolsa, Hytaýyň grafit elektrodyna bolan isleginiň 2025-nji ýylda takmynan 750,000 tonna boljakdygyny ýönekeýje çaklamak bolar. Frost Salliwan şu ýylyň dördünji çärýeginde henizem käbir mümkinçilikleriň bardygyny çaklaýar.
Grafit elektrodyň çalt galýandygy hakykat, bularyň hemmesi elektrik ýaý pejiniň lentasyna baglydyr.
4. Gysgaça düşündirmek üçin
Netijede, grafit elektrody güýçli döwürleýin häsiýetlere eýedir we onuň ulanylyş senariýleri deňeşdirme boýunça ýönekeýdir, bu bolsa aşaky polat senagatynyň täsirine uly täsir edýär. 2017-nji ýyldan 2019-njy ýyla çenli gaýtadan işlenişden soň, ol geçen ýyl iň pes derejä düşdi. Bu ýyl, önümçilik çäginiň, pes umumy girdejiniň we ýokary çykdajylaryň üst-üst bolmagynyň şertlerinde, grafit elektrodynyň bahasy iň pes derejä düşdi we işleýiş tizligi ýokarlanmagyny dowam etdirýär.
Geljekde, demir we polat senagatynyň ýaşyl we az uglerodly özgertme talaplary bilen, EAF polat grafit elektrodyna bolan islegiň artmagyny höweslendirýän möhüm katalizatora öwrüler, ýöne özgertme we täzeleme uzak wagtlap dowam etjek proses bolar. Grafit elektrodlarynyň bahalarynyň ýokarlanmagy şeýle ýönekeý bolmasa gerek.
Ýerleşdirilen wagty: 2021-nji ýylyň 8-nji noýabry