Hytaý nebit koksynyň iri öndürijisi, şeýle hem nebit koksynyň uly sarp edijisidir; ýerli nebit koksyndan başga-da, aşaky akym sebitleriniň zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin köp mukdarda importa hem mätäçlik duýýarys. Soňky ýyllarda nebit koksynyň importynyň we eksportynyň gysgaça seljermesi şu ýerde berilýär.
2018-nji ýyldan 2022-nji ýyla çenli Hytaýda nebit koksynyň import möçberi ýokarlanyp, 2021-nji ýylda rekord derejede 12,74 million tonna ýeter. 2018-nji ýyldan 2019-njy ýyla çenli aşaklama meýili boldy, bu esasan nebit koksyna bolan içerki islegiň pesligi bilen baglanyşyklydy. Mundan başga-da, Birleşen Ştatlar import üçin goşmaça 25% tarif girizdi we nebit koksynyň importy azaldy. 2020-nji ýylyň martyndan import kärhanalary tarif boşatmalary üçin ýüz tutup bilerler we daşary ýurt ýangyç nebit koksynyň bahasy ýerli ýangyç nebit koksynyň bahasyndan pes, şonuň üçin import möçberi ep-esli artdy; Daşary ýurt epidemiýasynyň täsiri sebäpli ýylyň ikinji ýarymynda import möçberi azalsa-da, ol, adatça, öňki ýyllardakydan ýokary boldy. 2021-nji ýylda Hytaýda energiýa sarp edilişiniň we önümçiligiň çäklendirilmeginiň iki gezek gözegçilikde saklanmagynyň täsiri astynda içerki üpjünçilik çäkli bolar we nebit koksynyň importy ep-esli artyp, rekord derejede ýeter. 2022-nji ýylda içerki isleg güýçli bolmagynda galar we importyň umumy möçberiniň takmynan 12,5 million tonna ýetmegine garaşylýar, bu hem importyň uly ýylydyr. Içerki akym isleginiň we gijikdirilen kokslaýyş enjamynyň kuwwatynyň çaklamasyna görä, nebit koksunyň import möçberi hem 2023-nji we 2024-nji ýyllarda takmynan 12,5 million tonna ýeter we nebit koksuna bolan daşary ýurt islegi diňe artar.
Ýokardaky suratdan görünýän ýaly, nebit koksynyň önümleriniň eksport möçberi 2018-nji ýyldan 2022-nji ýyla çenli azalar. Hytaý nebit koksynyň uly sarp edijisidir we onuň önümleri esasan içerki islegler üçin ulanylýar, şonuň üçin onuň eksport möçberi çäkli. 2018-nji ýylda nebit koksynyň iň uly eksport möçberi bary-ýogy 1,02 million tonna boldy. 2020-nji ýylda epidemiýanyň täsiri astynda ýerli nebit koksynyň eksporty blokirlendi, bary-ýogy 398000 tonna, bu bolsa geçen ýyl bilen deňeşdirilende 54,4% azalma boldy. 2021-nji ýylda ýerli nebit koksynyň serişdeleriniň üpjünçiligi çäkli bolar, şonuň üçin isleg ep-esli artsa-da, nebit koksynyň eksporty azalmagyny dowam etdirer. Umumy eksport möçberiniň 2022-nji ýylda takmynan 260000 tonna bolmagyna garaşylýar. 2023-nji we 2024-nji ýyllarda içerki islege we degişli önümçilik maglumatlaryna görä, umumy eksport möçberiniň takmynan 250000 tonna pes derejede galmagyna garaşylýar. Nebit koksynyň eksportynyň içerki nebit koksynyň üpjünçiligine täsirini "ujypsyz" sözi bilen düşündirip bolýandygyny görmek bolýar.
Import çeşmeleriniň nukdaýnazaryndan, soňky bäş ýylda ýerli nebit koksynyň import çeşmeleriniň gurluşy köp üýtgemedi, esasan ABŞ-dan, Saud Arabystanyndan, Russiýadan, Kanadadan, Kolumbiýadan we Taýwandan, Hytaýdan. Ilkinji bäş import ýylyň umumy importynyň 72% - 84% -ni düzdi. Beýleki importlar esasan Hindistandan, Rumyniýadan we Gazagystandan gelip gowuşýar, umumy importyň 16% - 27% -ni düzýär. 2022-nji ýylda içerki isleg ep-esli artar we nebit koksynyň bahasy ep-esli ýokarlanar. Halkara harby hereketleriniň, pes bahalaryň we beýleki faktorlaryň täsiri bilen Wenesuelanyň koksynyň importy ep-esli artar we 2022-nji ýylyň ýanwaryndan awgustyna çenli ikinji iň uly import ediji bolar, ABŞ bolsa birinji orny alar.
Jemläp aýtsak, nebit koksynyň import we eksport gurluşy soňky ýyllarda düýpli üýtgemez. Ol henizem iri import ediji we sarp ediji ýurt bolup galýar. Ýerli nebit koksy esasan içerki isleg üçin ulanylýar, eksport möçberi az. Import edilýän nebit koksynyň indeksi we bahasy belli bir artykmaçlyklara eýedir, bu bolsa nebit koksynyň içerki bazaryna hem belli bir derejede täsir eder.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 23-nji dekabry