“Energiýa paýlanyşy” sentýabr aýyndan bäri Hytaýda gyzgyn tema bolup gelýär. “Energiýa paýlanyşynyň” sebäbi “uglerod bitaraplygy” maksadyny we energiýa sarp edilişini gözegçilikde saklamakdyr. Mundan başga-da, şu ýylyň başyndan bäri dürli himiki çig mallaryň bahalary baradaky habarlar yzly-yzyna peýda boldy, olaryň arasynda polat senagatynda örän möhüm material bolan grafit elektrody şu ýyl bazarda az üns çekdi, polat senagaty we uglerod bitaraplygy bolsa.
Senagat zynjyry: esasan polat önümçiliginde ulanylýar
Grafit elektrody ýokary temperatura çydamly grafit geçiriji materialyň bir görnüşidir, grafit elektrody tok we elektrik energiýasyny geçirip bilýär, şonuň üçin galyndy demiri domna peçinde ýa-da beýleki çig malda eredip, esasan polat önümçiliginde ulanylýan polat we beýleki metal önümlerini öndürýär. Grafit elektrody elektrik ýaý peçinde pes garşylykly we termal gradiente garşylykly materialyň bir görnüşidir. Grafit elektrodynyň önümçiliginiň esasy aýratynlyklary uzak önümçilik sikli (adatça üç aýdan bäş aýa çenli dowam edýär), ýokary energiýa sarp edilişi we çylşyrymly önümçilik prosesidir.
Grafit elektrodyň senagat zynjyrynyň ýagdaýy:
Grafit elektrod senagatynyň zynjyry, esasan nebit koksy, iňňe koksy üçin çig mallaryň esasy bölegi bolup, çig mallaryň paýy grafit elektrod önümçiliginiň çykdajylaryny emele getirýär, 65% -den gowrak, Hytaýyň iňňe koksy öndürmek tehnologiýasy we tehnologiýasy sebäpli Ýaponiýa we beýleki ýurtlar bilen deňeşdirilende uly tapawut bar, ýerli iňňe koksynyň hilini üpjün etmek kyn, şonuň üçin Hytaýyň ýokary hilli iňňe koksyna import garaşlylygy henizem ýokary, 2018-nji ýylda Hytaýda iňňe koksynyň umumy üpjünçiligi 418,000 tonna boldy, şolardan 218,000 tonnasy import edildi, bu bolsa 50% -den gowrak boldy. Grafit elektrodlarynyň esasy aşaky ulanylyşyny eAF polat önümçiliginde ulanýar.
Grafit elektrody esasan demir we polat eretmekde ulanylýar. Hytaýda grafit elektrod senagatynyň ösüşi, esasan, Hytaýyň demir we polat senagatynyň döwrebaplaşdyrylmagy bilen gabat gelýär. Hytaýyň grafit elektrody 1950-nji ýyllarda başlandy. Warburg Securities Hytaýda grafit elektrodynyň ösüşini üç tapgyra böldi:
1. 1995-nji ýylda işläp başlady — 2011-nji ýylda köpçülikleýin öndürildi;
2. Kärhanalaryň tapawutlanmagy 2013-nji ýylda güýçlendi — ykdysadyýet 2017-nji ýylda ep-esli gowulaşdy;
3. 2018-nji ýyl pese gaçýar — 2019-njy ýylda bahalar söweşi başlaýar.
Teklip we isleg: elektrik peçleriniň polat islegi köp bölegi düzýär
Frost Salliwanyň seljermesine görä, önümçilik we sarp ediş babatda Hytaýda grafit elektrodlarynyň önümçiligi 2015-nji ýyldaky 0,53 million tonnadan 2016-njy ýylda 0,50 million tonna çenli azaldy we aşaklama meýlini görkezdi. 2020-nji ýylda pandemiýa öndürijileriň işine dolandyryşyň iş wagtlaryna çäklendirmeleri, işçi güýjüniň bozulmalary we iş tertibiniň üýtgemegi sebäpli ýaramaz täsir etdi.
Netijede, Hytaýyň grafit elektrodlarynyň önümçiligi düýpli pese gaçdy. Işler täzeden başlanda we dolandyryşyň eAF polat önümçiligine syýasat goldawy berlende, önümçiligiň 2025-nji ýylda 1142,6 kilotonna ýetmegine, 2020-nji ýyldan 2025-nji ýyla çenli bolsa takmynan 9,7% cagR bolmagyna garaşylýar.
Şeýlelikde, bu önümçilik, soňra bolsa sarp edilişi. Hytaýda grafit elektrod sarp edilişi 2016-njy ýyldan başlap artmaga başlady we 2020-nji ýylda 0,59 million tonna ýetdi, 2015-nji ýyldan 2020-nji ýyla çenli bolsa 10,3% CAGR boldy. Grafit elektrod sarp edilişiniň 2025-nji ýylda 0,94 million tonna ýetmegine garaşylýar. Aşakda agentligiň grafit elektrod önümçiligi we sarp edilişi baradaky jikme-jik çaklamasy berilýär.
Grafit elektrodyň önümçiligi EAF polatynyň önümçiligine gabat gelýär. EAF polat önümçiliginiň ösüşi geljekde grafit elektrodyna bolan islegi artdyrar. Bütindünýä Demir we Polat Assosiasiýasynyň we Hytaýyň Uglerod Senagat Assosiasiýasynyň maglumatlaryna görä, Hytaý 2019-njy ýylda 127,4 million tonna eaf polat we 742,100 tonna grafit elektrod öndürdi. Hytaýda grafit elektrodyň önümçiligi we ösüş depgini Hytaýda eAF polatyň önümçiligi we ösüş depgini bilen ýakyndan baglanyşyklydyr.
2019-njy we 2020-nji ýyllarda eAF we EAF däl poladyň umumy islegi degişlilikde 1.376.800 tonna we 1.472.300 tonna boldy. Warburg Securities global umumy islegiň indiki bäş ýylda has-da artjakdygyny we 2025-nji ýylda takmynan 2.104.400 tonna ýetjekdigini çaklaýar. Elektrik peç polatyna bolan islegiň aglaba bölegini düzýär, onuň 2025-nji ýylda 1.809.500 tonna ýetjekdigi çaklanylýar.
Domna polat ýasamak bilen deňeşdirilende, elektrik peç polat ýasamak uglerod zyňyndylarynda aýdyň artykmaçlyklara eýedir. Demir magdan polat ýasamak bilen deňeşdirilende, 1 tonna galyndy polat bilen polat ýasamak 1,6 tonna uglerod dioksidi zyňyndylaryny we 3 tonna gaty galyndylaryň zyňyndylaryny azaldyp biler. Dellalçylyk barlaglary elektrik peçleriniň we domna polatynyň bir tonna uglerod zyňyndylarynyň gatnaşygynyň 0,5:1,9 derejesindedigini görkezýär. Dellalçylyk barlagçylary: "Elektrik peç polatynyň ösüşi umumy meýil bolmaly" diýdiler.
Maý aýynda Senagat we Maglumat Tehnologiýalary Ministrligi Demir we Polad Senagatynda Kuwwatlary Çalşyrmagyň Çäreleri barada Bildiriş çap etdi, ol resmi taýdan 1-nji iýunda güýje girizildi. Kuwwatlary çalşyrmagyň durmuşa geçiriliş çäreleri polat çalşygynyň paýyny ep-esli artdyrar we howanyň hapalanmagynyň öňüni almak we gözegçilik etmek üçin esasy ugurlary giňelder. Edaralar täze kuwwatlary çalşyrmagyň usulynyň polat kuwwatyny has-da azaltjakdygyna, artykmaç kuwwaty çözmek üçin polat senagatyny birleşdirjekdigine ynanýarlar. Şol bir wagtyň özünde, täzeden işlenen çalşyrmagyň usulynyň ornaşdyrylmagy eAF-iň ösüşini çaltlaşdyrar we eAF polatynyň paýy yzygiderli artar.
Grafit elektrod elektrik peçleriniň esasy materialy bolup, elektrik peçlerine bolan isleg bilen höweslendirilýär, oňa bolan islegiň has-da artmagyna garaşylýar, grafit elektrodyna onuň bahasy täsir edýär.
Bahalaryň uly üýtgemeleri: sikliki häsiýetler
2014-nji ýyldan 2016-njy ýyla çenli global grafit elektrod bazary aşaky akymdaky islegiň pese gaçmagy sebäpli pese gaçdy we grafit elektrodlarynyň bahalary pes bolmagynda galdy. 2016-njy ýylda grafit elektrod öndürijileriniň liniýa kuwwatynyň önümçilik çykdajylaryndan aşak düşmegi, sosial inwentaryň pese gaçmagy bilen, 2017-nji ýylyň syýasaty DeTiaoGang aralyk ýygylykly peçiniň ýatyrylmagy, köp sanly demir galyndylarynyň polat peçine öwrülmegi bilen, Hytaýyň grafit elektrod senagaty 2017-nji ýylyň ikinji ýarymynda islegi artdyrdy, sebäbi grafit elektrod iňňe koksynyň çig mallara bolan isleginiň artmagy bilen 2017-nji ýylda bahalar keskin ýokarlandy, 2019-njy ýylda ol 2016-njy ýyl bilen deňeşdirilende 5,7 esse ýokarlanyp, tonnasy üçin 3769,9 dollara ýetdi.
Ýerleşdirilen wagty: 2021-nji ýylyň 15-nji oktýabry