Sintetiki grafit kristallografiýa meňzeş polikristaldyr. Emeli grafidiň köp görnüşleri we dürli önümçilik prosesleri bar.
Giň manyda, organiki maddalaryň kömürleşdirilmeginden we ýokary temperaturada grafitleşdirilmeginden soň alnan ähli grafit materiallary umumylykda uglerod (grafit) süýümi, pirolitik uglerod (grafit), köpük grafiti we ş.m. ýaly emeli grafit diýlip atlandyrylyp bilner.
Dar manyda, emeli grafit, adatça, bölekleýin, garyşdyryp, galyplap, kömürleşdirip (senagatda bişirmek diýlip atlandyrylýar) we grafitleşdirip ýasalan, agregat hökmünde kömür çig malynyň (nebit koksy, asfalt koksy we ş.m.) az garyndyly, baglaýjy hökmünde kömür gatly grafit elektrody, izostatik grafit ýaly köpçülikleýin gaty materiallary aňladýar.
Emeli grafidiň köp görnüşleri bar, şol sanda poroşok, süýüm we blok, emeli grafidiň dar manysy bolsa adatça blok bolup, ulanylanda belli bir görnüşe getirilmeli bolýar. Oňa nebit koksy ýa-da asfalt koksy ýaly uglerod bölejikleri tarapyndan özgerdilen grafit fazasy, bölejikleriň daşyna örtülen kömür çemçesi bilen özgerdilen grafit fazasy, bölejikleriň toplanmagy ýa-da ýylylyk bilen işlenilenden soň kömür çemçesi bilen birleşdirilen gözenekler we ş.m. ýaly köp fazaly material hökmünde garap bolýar. Umuman aýdanyňda, ýylylyk bilen işlenilen temperatura näçe ýokary bolsa, grafitleşme derejesi şonça ýokary bolýar. Emeli grafidiň senagat önümçiliginde grafitleşme derejesi adatça 90% -den az bolýar.
Tebigy grafit bilen deňeşdirilende, emeli grafit gowşak ýylylyk geçirijiligine we elektrik geçirijiligine, ýaglama we plastiklige eýedir, ýöne emeli grafit tebigy grafite garanyňda has gowy aşynma garşylygyna, korroziýa garşylygyna we pes geçirijiligine eýedir.
Emeli grafit öndürmek üçin çig mal, esasan, nebit koksy, iňňe koksy, asfalt koksy, kömür şakasy, uglerod mikrosferalary we ş.m. Onuň aşakdaky önümlerine, esasan, grafit elektrody, öňünden bişirilen anod, izostatik grafit, ýokary arassa grafit, ýadro grafiti, ýylylyk çalşyjy we ş.m. girýär.
Emeli grafidiň önüm ulanylyşy, esasan, aşakdaky taraplarda öz beýanyny tapýar:
1. Grafit elektrod: Nebit koksy we iňňe koksy çig mal hökmünde, kömür şafty bolsa baglaýjy hökmünde ulanylyp, grafit elektrod kalsinasiýa, tapgyrlaýyn bölmek, garyşdyrmak, preslemek, bişirmek, graptitleşdirmek we gaýtadan işlemek arkaly ýasalýar. Ol elektrik peç polatynda, senagat kremniýinde, sary fosforda we beýleki enjamlarda elektrik energiýasyny ýaý görnüşinde bölüp çykarmak arkaly zarýady gyzdyrmak we eremek arkaly giňden ulanylýar.
2. Öňünden bişirilen anod: çig mal hökmünde nebit koksyndan we baglaýjy hökmünde kömür gamyndan kalsinasiýa, tapgyrlaýyn bölmek, garyşdyrmak, preslemek, bişirmek, siňdirmek, grafitleşdirmek we gaýtadan işlemek arkaly ýasalýar, adatça elektrolitik alýumin enjamlarynyň geçirijilik anodlary hökmünde ulanylýar.
3. Podşipnik, möhürleýji halka: poslaýjy serişdeleri daşamak üçin, porşen halkalaryndan, möhürleýji halkalardan we podşipniklerden ýasalýan emeli grafit giňden ulanylýar, çalgylaýjy ýagy goşmazdan işleýär.
4. Ýylylyk çalşyjy, süzgüç klasy: emeli grafit korroziýa garşylygy, gowy ýylylyk geçirijiligi we pes geçirijilik häsiýetlerine eýedir. Ol himiýa senagatynda ýylylyk çalşyjy, reaksiýa bak, siňdiriji, süzgüç we beýleki enjamlary ýasamak üçin giňden ulanylýar.
5. Ýörite grafit: çig mal hökmünde ýokary hilli nebit koksy, baglaýjy hökmünde kömür çöpi ýa-da sintetiki smola ulanylyp, çig mal taýýarlamak, tapgyrlaýyn ýugurmak, ýugurmak, preslemek, ezmek, garyşdyrmak, galyplamak, köp gezek bişirmek, köp gezek aralaşdyrmak, arassalamak we grafitleşdirmek, gaýtadan işlemek arkaly ýasalýar we, umuman, izostatik grafit, ýadro grafiti, ýokary arassa grafit ýaly aerokosmos, elektronika, ýadro senagaty pudaklarynda ulanylýar.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 23-nji noýabry