Kalsinlenen koks dürli spesifikasiýalara eýe bolan karbýurizatoryň we nebit koksunyň bir görnüşidir.
Grafit önümleriniň esasy aýratynlyklary ￠150-￠1578 we beýleki modellerdir. Ol demir we polat kärhanalary, senagat kremniýli polisilikon kärhanalary, zumrut kärhanalary, aerokosmik materiallar senagaty we beýleki önümler üçin hökmanydyr.
1: Nebit koksy
Nebit koksy gara ýa-da goýy çal reňkli, metal ýalpyldawukly we gözenekli gaty nebit önümidir. Ol mikroskopiki grafit kristallaryndan ybarat bolan granulaly, sütünli ýa-da iňňe ýaly uglerodly materialdyr.
Nebit koksy uglewodorodlardan, 90-97% ugleroddan, 1,5-8% wodoroddan, azotdan, hlordan, kükürtden we agyr metal birleşmelerinden ybarat.
Nebit koksy ýokary temperaturada ýeňil nebit öndürmek üçin gijikdirilen kokslaýyş enjamynda çig nebitiň piroliziniň goşmaça önümidir.
Nebit koksynyň önümçiligi çig nebitiň önümçiliginiň takmynan 25-30% -ini düzýär.
Onuň pes kalorifikasiýa gymmaty kömürden takmynan 1,5-2 esse ýokary, kül mukdary 0,5% -den köp däl, uçujy maddalar takmynan 11% we hili antrasitlere golaý.
2: Nebit koksynyň hil standarty Gijikdirilen nebit koksy gijikdirilen kokslaşdyrma enjamy tarapyndan öndürilýän koka degişlidir, şeýle hem adaty koks diýlip atlandyrylýar, degişli ## standart ýok.
Häzirki wagtda ýerli önümçilik kärhanalary, esasan, öňki Hytaýyň nebit-himiýa korporasiýasy tarapyndan işlenip düzülen SH0527-92 senagat standartyna laýyklykda öndürýärler.
Standart, esasan, nebit koksynyň kükürt mukdaryna görä klassifikasiýa edilýär.
1-nji koks polat önümçiligi senagatynda adaty güýçli grafit elektrodyny ýasamak üçin amatlydyr, şeýle hem alýuminiýi gaýtadan işlemek üçin uglerod hökmünde ulanylýar.
2-nji koks alýumin eritmek senagatynda elektrolitik öýjükde (peçde) elektrod pastasyny we grafit elektrodyny öndürmek üçin ulanylýar.
3-nji koks kremniý karbidini (üweýän material) we kalsiý karbidini (kalsiý karbidini), şeýle hem beýleki uglerod önümlerini öndürmekde, şeýle hem alýumin eritiji zawody üçin anod bloklaryny öndürmekde we domna peçinde uglerod örtük kerpiçlerini ýa-da peçiň düýbüni gurmakda ulanylýar.
3: nebit koksynyň esasy ulanylyşy
Nebit koksynyň esasy ulanylyşy elektrolitik alýumin üçin öňünden bişirilen anod we anod pastasy, kömürleşdiriji agentiň uglerod önümçiligi, grafit elektrody, senagat kremniýini we ýangyjy eremek we ş.m.
Nebit koksynyň gurluşyna we daşky görnüşine görä, nebit koksy önümlerini iňňe koksyna, gubka koksyna, okly koksa we poroşok koksa bölmek bolýar:
(1) Iňňe şekilli koks, iňňe ýaly gurluşa we süýüm teksturasyna eýe bolup, esasan polat önümçiliginde ýokary kuwwatly grafit elektrod we örän ýokary kuwwatly grafit elektrod hökmünde ulanylýar.
Iňňe koksynyň kükürt mukdary, kül mukdary, uçujy maddalaryň mukdary we hakyky dykyzlygy boýunça berk hil görkeziji talaplary bolandygy sebäpli, iňňe koksynyň önümçilik tehnologiýasyna we çig malyna ýörite talaplar bar.
(2) Ýokary himiki reaksiýa ukyplylygy we az garyndylylygy bolan gübka koksy, esasan, alýumin eretmek senagatynda we uglerod senagatynda ulanylýar.
(3) Snarýadly koks ýa-da sferiki koks: ol sferiki görnüşde we diametri 0,6-30 mm. Ol, adatça, ýokary kükürtli we ýokary asfaltenli galyndydan öndürilýär we diňe elektrik energiýasyny öndürmek, sement we beýleki senagat ýangyçlary üçin ulanylyp bilner.
(4) Toz koks: ol inçe bölejikler (diametri: 0,1-0,4 mm), ýokary uçujylyk mukdary we ýokary termal giňelme koeffisiýenti bolan suwuklaşdyrylan kokslaşdyrma usuly bilen öndürilýär, şonuň üçin ony elektrod taýýarlamakda we uglerod senagatynda gönüden-göni ulanyp bolmaýar.
4: Kalsinlenen nebit koksy
Polat öndürmek üçin grafit elektrod ýa-da alýumin we magniý üçin anod pastasy (ereýän elektrod) nebit koksyny (kola) öndürmek üçin talaplara laýyk gelende, kola kalsinleşdirilmelidir.
Kalsinasiýa temperaturasy, adatça, 1300℃ töwereginde bolýar, onuň maksady naftol koksynyň buglanmagyny mümkin boldugyça azaltmakdyr.
Şeýlelik bilen, nebit koksynyň gaýtadan öndürilýän önümleriniň wodorod mukdaryny azaltmaga, nebit koksynyň grafitleşme derejesini ýokarlandyrmaga, grafit elektrodynyň ýokary temperatura berkligini we gyzgynlyga garşylygyny ýokarlandyrmaga, şeýle hem grafit elektrodynyň elektrik geçirijiligini gowulandyrmaga mümkin.
Kalsiýlemek, esasan, grafit elektrodyny, uglerod pasta önümlerini, almaz çägesini, azyk fosfor senagatyny, metallurgiýa senagatyny we kalsiý karbidini öndürmek üçin ulanylýar, olaryň arasynda grafit elektrody giňden ulanylýar.
Döwlemesiz kola gönüden-göni kalsiý karbidi, kremniý karbidi we bor karbidi hökmünde üweme materiallary hökmünde ulanylyp bilner.
Şeýle hem, ony metallurgiýa senagatynyň domna peçi ýa-da domna pejiniň daşky örtügi üçin uglerod kerpiç üçin gönüden-göni koks hökmünde ulanyp bolýar, şeýle hem guýma prosesinde ykjam koks we ş.m. üçin ulanyp bolýar.
Ýerleşdirilen wagty: 20-nji noýabr 2020