Grafitleşdirilen nebit koksy bazarynda bahalaryň üýtgemegine täsir edýän esasy faktorlar
I. Talap tarapy: Aşakdaky senagatlaryň giňelmegi we täze pudaklaryň döremegi
- Elektrolitik alýumin we grafit elektrod senagatyndan isleg
Grafitleşdirilen nebit koksy elektrolitik alýumin senagatynda öňünden bişirilen anodlar üçin esasy çig mal we grafit elektrod önümçiliginde esasy material bolup hyzmat edýär. Elektrolitik alýumin kuwwatynyň üýtgemeleri islege gönüden-göni täsir edýär:- 2017–2018: Elektrik ýaý peçleriniň polat önümçiliginiň artmagy grafit elektrodlaryna bolan islegiň artmagyna sebäp boldy, nebit koksynyň bahalary tonnasyna 1200 ýuandan tonnasyna 7000 ýuandan gowrak boldy.
- 2024: Uglerod zyňyndylarynyň çäklendirmeleri käbir elektrolitik alýumin kärhanalaryny önümçiligi azaltmaga mejbur etdi, bu bolsa nebit koksyna bolan islegi azaldyp, bahalara basyş etdi.
- Batareýa energiýasyny saklamak pudagy: Grafit elektrodlaryna bolan islegiň artmagy nebit koksynyň bahalarynyň has-da ýokarlanmagyna sebäp boldy.
- Litiý batareýasynyň anod materiallaryna bolan islegiň partlama ösüşi
- 2024: Litiý batareýasynyň anod materiallaryna bolan global isleg 2,2 million tonna ýetdi, bu bolsa 3 million tonnadan gowrak nebit koksyny talap edýär, ýöne hakyky üpjünçilik diňe 2,6 million tonna bolup, üpjünçilikde 13% boşluk döretdi.
- 2025: Hytaýyň anod materiallary kärhanalary 5 million tonnadan gowrak kuwwatlylyk meýilleşdirdiler (global islegiň 3,5 million tonna bolmagyndan has köp), çig mal üçin bäsdeşligi güýçlendirdi we az kükürtli nebit koksynyň bahalaryny 6000 ýuana golaýlady, bu 2023-nji ýylyň başyndan bäri 150% ýokarlandy.
- Fotowoltaik senagatynda islegiň artmagy
- 2024: Kremniý material öndürijileri (meselem, Tongwei, GCL) az kükürtli koks çeşmeleri üçin bäsleşip, fotowoltaik derejeli nebit koksyna bolan global isleg 35% ýokarlandy, bu bolsa bahalaryň ýokarlanmagyna sebäp boldy.
II. Üpjünçilik tarapy: Kuwwatyň azalmagy we üpjünçilik zynjyrynyň bozulmalary
- Nebiti gaýtadan işlemek kuwwatynyň azalmagy
- Global “Goşa uglerodly” syýasatlar: Ýewropada we ABŞ-da köne nebiti gaýtadan işleýän kuwwatlyklaryň çalt depginde çykarylmagy, 2024-nji ýylda Ýewropanyň nebiti gaýtadan işleýän kuwwatlyklarynyň ýyllyk 8% pese gaçmagyna we ABŞ-nyň slanes nebitini gaýtadan işleýän zawodlarynyň arasynda 12% ýapylmagyna getirdi we kükürtli nebit koksynyň üpjünçiligini ep-esli azaldy.
- Hytaýyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlary ýapyldy: 2025-nji ýylyň fewral aýynda Şandunyň garaşsyz nebiti gaýtadan işleýän zawodlary (Guangrao, Rizhao, Zibo) belli bir möhletsiz tehniki hyzmaty ýapjakdygyny yglan etdi we bazar üpjünçiligini has-da gysdy.
- Stok spekulýasiýasy we söwdagärleriň toplamagy
- Söwdagärleriň ýygnamagy: 2024-nji ýylda söwdagärler rekord derejede ýokary haryt gorlaryny topladylar, içerki port gorlaryny 2023-nji ýyldaky 2 million tonnadan 800,000 tonna çenli azaltdylar we emeli usulda "ýalan ýetmezçilik" döretdiler.
- Import garaşlylygy: Hytaý üpjünçilik basyşyny ýeňilleşdirmek üçin kükürtsizleşdirme usullaryny ulanyp, Russiýadan we Wenesueladan ýokary kükürtli koks import etdi, emma çykdajylar 5% ýokarlandy.
- Geosyýasy dartgynlyklar we söwda päsgelçilikleri
- ABŞ-nyň Hytaýa grafit eksportyna çäklendirmeleri: Hytaýyň anod material kärhanalaryny ýerli nebit koksyna bil baglamaga mejbur etdi, bu bolsa içerki isleg basyşyny güýçlendirdi.
- Çig nebitiň bahasynyň geçişi: 2024-nji ýylda halkara nebitiň bahalary barrel üçin 120 ABŞ dollaryndan geçdi, bu bolsa gaýtadan işlemegiň girdejisini azaldyp, gaýtadan işleýän zawodlary önümçiligi azaltmaga mejbur etdi, bu bolsa nebit koksynyň ýetmezçiligini has-da güýçlendirdi.
III. Syýasatlar we daşky gurşaw düzgünleri: ýokarlanýan çykdajylar we tehnologik çalşyrmalar
- Has berk daşky gurşaw syýasaty
- Az kükürtli koksa bolan islegiň artmagy: Daşky gurşaw standartlaryna laýyk gelmegi sebäpli az kükürtli nebit koksyna (kükürt mukdary <0.5%) bolan isleg ýokary kükürtli koksa garanyňda has ýokary boldy we bu bolsa bahalardaky tapawudy giňeltdi.
- Önümçilik çykdajylarynyň ýokarlanmagy: Nebit koksyny öndürijiler üçin daşky gurşawa laýyklyk çykdajylarynyň ýokarlanmagy bahalaryň ýokarlanmagyna sebäp boldy.
- Tehnologiýanyň çalşyrylmagynyň howpy
- Kremniý esasly anodlaryň ösüşi: Tesla-nyň kremniý-uglerod anodlary bilen 4680 batareýanyň köpçülikleýin önümçiligi energiýa dykyzlygyny 20% ýokarlandyrdy. Nebit koksynyň bahalarynyň uzak wagtlap ýokary bolmagy bu çalşyrma meýlini çaltlaşdyryp biler.
- Tebigy grafitiň gaýtadan dikeldilmegi: Ýüze üýtgedilen tebigy grafit (meselem, nano-kremniý karbid örtükleri) sintetiki grafite garanyňda 30% arzan bahadan 2000 siklden gowrak sikl ömrüni gazandy we nebit koksyna bolan islegi bölekleýin doldurdy.
IV. Bazar duýgusy we kapital spekulýasiýasy
- Bahalaryň Geçiş Mehanizmleriniň Bölünmesi
- Bahalaryň aşaky akymyna basyş: Hytaýyň öňdebaryjy litium batareýa kärhanalary anod materiallary üçin bahalaryň 15% arzanladylmagyny talap etdiler, bu bolsa grafitlenen nebit koksyny öndürijileriň umumy girdejisini 35% -den 8% -e çenli azaltdy.
- Töleg möhletleriniň uzaldylmagy: Aljaklaryň siklleri 90 günden 180 güne çenli uzaldyldy, bu bolsa kiçi we orta kärhanalar üçin pul akymynyň töwekgelçiliklerini ýokarlandyrdy.
- Kuwwat köpükleri we senagatyň konsolidasiýa
- Bazaryň jemlenmegi: CR5 (iň gowy bäş kärhana) bazar paýynyň 70% -den 85% -e çenli ýokarlanandygyny, soňky derejeli firmalaryň köpçülikleýin çykyp gidendigini gördü.
- Global bäsdeşlik: Ýaponiýa we Günorta Koreýa firmalary (meselem, POSCO Chemical) galan bazar paýyny eýelemek üçin hytaýyň ikinji derejeli önüm öndürijileriniň satyn alyşlaryny çaltlaşdyrdylar.
V. Geljekki garaýyş: Teklip-isleg deňagramlylygy we bahalaryň üýtgeme nokatlary
- Aşak basyşlar
- 2025-nji ýylyň 2-nji ýarymy: Ýakyn Gündogarda we Hindistanda täze gaýtadan işleýän kuwwatlyklaryň az kükürtli koks üpjünçiliginiň tapawudyny 5% -e çenli azaltmagyna garaşylýar.
- Ýokarky töwekgelçilikler
- Çig nebitiň barrel üçin 150 ABŞ dollaryndan ýokary bolmagy: Nebit zawodlarynyň ulanylyşynyň uzak wagtlap pes bolmagy nebit koksunyň bahalaryny tonna üçin 8000 Ýuana çenli ýokarlandyryp biler.
- Tehnologiýa ýol kartasyndaky üýtgeşmeler
- Sintetiki grafit: Bazar paýy 80% -den 60% -e çenli azalyp, esasy ugur bolmagynda galýar.
- Tebigy grafit: Bahalaryň artykmaçlyklaryndan peýdalanmak bilen paý 15% -den 25% -e çenli ýokarlanar.
- Kremniý esasly/gaty uglerod: Ikinji ösüş tapgyryny açyp, 5% -den 15% -e çenli paýlaň.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 16-njy sentýabry